Gjykata e LartëPARASHKRIMI FITUES
Kjo përmbledhje vendimesh paraqet qëndrimet kryesore të Kolegjit Civil të Gjykatës së Lartë, lidhur me zbatimin e institutit të parashkrimit fitues në të drejtën e pronësisë. Duke u mbështetur në një sërë vendimesh të marra në përputhje me vendimin unifikues të vitit 2022, synohet të evidentohet mënyra se si Kolegji ka interpretuar elementët thelbësorë të këtij instituti, si ekzistenca dhe vlefshmëria e titullit, natyra e posedimit, afatet ligjore, si dhe ndikimin e regjimit juridik të pasurisë e rregullave proceduriale në zgjidhjen e mosmarrëveshjeve.
Në fokus të veçantë vendoset dallimi ndërmjet parashkrimit fitues me titull dhe atij pa titull, si dhe kriteret kumulative që duhet të plotësohen në secilin rast. Gjithashtu, trajtohet roli i mirëbesimit, koncepti i “veprimit juridik që nuk është i ndaluar nga ligji”, si dhe kufizimet që burojnë nga natyra e pasurisë, veçanërisht në rastet e pronës shtetërore apo pasurive jashtë qarkullimit civil.
Përmbledhja nxjerr në pah një prirje të konsoliduar të Kolegjit Civil drejt një interpretimi funksional dhe jo thjesht formal të titullit, duke pranuar edhe akte me mangësi formale si bazë për parashkrim fitues, për sa kohë që provohet vullneti për kalimin e pronësisë. Njëkohësisht, vihet re një qasje rigoroze në drejtim të provimit të posedimit, respektimit të afateve dhe verifikimit të legjitimitetit procedural të palëve.
Në përfundim, me këtë përmbledhje ofrohet një pasqyrë të sintetizuar e praktikës gjyqësore, duke identifikuar linjat kryesore interpretative dhe veçantitë që karakterizojnë zhvillimin e jurisprudencës në këtë fushë, me qëllim orientimin e praktikës juridike dhe kuptimin më të thelluar të këtij instituti kompleks.
Maksima – Me termin “veprim juridik që ka për qëllim kalimin e pronësisë” të përdorur në nenin 168 të Kodit Civil, do të kuptohen vetëm veprimet juridike sipas përkufizimit të dhënë në nenin 79 të Kodit Civil, duke përjashtuar nga zbatimi i kësaj dispozite, çdo titull tjetër të ndryshëm që përmban fitimin e një të drejte pronësie;
Nga fusha e zbatimit të nenit 168 të Kodit Civil janë të përjashtuara si rregull shkeljet që sipas këtij Kodi shkaktojnë pavlefshmëri relative të veprimit juridik;
Jo çdo shkelje e ligjit që shkakton pavlefshmëri absolute të veprimit juridik, përfshihet në konceptin e veprimit “të ndaluar nga ligji” sipas nenit 168 të Kodit Civil. Në këtë koncept do të përfshihen ato veprime juridike absolutisht të pavlefshme, në kundërshtim me një normë urdhëruese/ndaluese të ligjit e cila mbron një interes publik, në përputhje me kriteret e parashikuara në nenet 92 dhe 677 të Kodit Civil.
Fjalët kyçe - Kontratë shitje me kusht, shitblerje tokë bujqësore, pavlefshmëri absolute e veprimit juridik, parashkrim fitues.
Përmbledhje - Midis palëve ndërgjyqëse është përfunduar kontrata e qirasë me akt notarial, sipas së cilës i padituri i ka dhënë paditësit me qira një sipërfaqe prej 4 790 m2, sipas AMTP datë 01.08.1994. Palët kanë deklaruar në kontratë se toka jepet me qira për afat 30 vjeçar, kundrejt një vlere qiraje të përgjithshme për të gjithë periudhën, shumë kjo e likuiduar jashtë zyrës noteriale. Gjykata ka arsyetuar se në kontratën e qirasë nuk është shprehur vullneti i gjithë bashkëpronarëve të kësaj sipërfaqe toke, por vetëm i njërit prej tyre, i cili kishte të drejtë të kryente veprime për administrimin e tokës, por jo për tjetërsimin e saj. Ndryshe nga sa ka arsyetuar gjykata e apelit, Kolegji vlerëson se kontrata e lidhur midis palëve ndërgjyqëse duhet interpretuar si një veprim juridik (kontratë) që ka për qëllim kalimin e pronësisë, e simuluar në formën e një kontrate qiraje. Kolegji vlerësoi se në rastin konkret, shtroheshin për zgjidhje disa çështje ligjore në lidhje me interpretimin e nenit 168 të KC, mbi kuptimin e veprimit juridik që nuk është i ndaluar nga ligji dhe që ka për qëllim kalimin e pronësisë.
Maksima - Përcaktimi i saktë i faktit të posedimit të pandërprerë të sendit nga pala paditëse, duke mbajtur në konsideratë edhe përcaktimet e nenit 307 e 308 të Kodit Civil, përcakton se posedimi i tanishëm nuk prezumon posedimin e mëparshëm, përveç kur poseduesi ka një titull që përbën bazën e posedimit të tij.
Fjalët kyçe - Posedim faktik i sendit, posedim i pandërprerë, parashkrim fitues
titull pronësie.
Përmbledhje - Në këtë çështje thelbi i konfliktit mes ndërgjyqësve ka të bëjë me faktin nëse pala paditëse e ka fituar ose jo titullin e pronësisë mbi apartamentin objekt shqyrtimi me parashkrim fitues, referuar pretendimeve se ka qenë në mirëbesim dhe e ka poseduar këtë apartament për një periudhë mbi 10 vjet. Nga ana tjetër pala e paditur ka pretenduar se pala paditëse nuk e ka fituar titullin e pronësisë me parashkrim fitues sipas përcaktimeve të nenit 168 të Kodit Civil, pasi nuk provohet posedimi i pandërprerë i kësaj pale mbi apartamentin objekt shqyrtimi. Të dyja gjykatat e përfshira në shqyrtimin e kësaj çështje, kanë arritur në konkluzionin se padia e ngritur nga paditësja duhet të rrëzohet, me argumentin se: (i) nuk plotësohet kushti sipas nenit 168 të Kodit Civil, i cili lidhet me posedimin e pandërprerë prej dhjetë vjetësh të apartamentit objekt shqyrtimi; (ii) sipas librezës së energjisë elektrike të lëshuar nga KESH sh.a. rezulton se paditësja ka lidhur kontratën për furnizimin me energji elektrike në vitin 2007, ndërsa deri në këtë datë, kontrata për furnizimin me energji elektrike për këtë apartament ka pasur numër tjetër, gjë që vërteton se kemi të bëjmë me dy kontrata të ndryshme. Këto vërtetime nuk provojnë pretendimin e paditëses për posedimin mbi apartamentin që nga viti 1997. KCGJL vlerëson se gjykatat kanë anashkaluar dhe nuk kanë përcaktuar faktin nëse pala paditëse ka jetuar pa ndërprerje në apartamentin objekt shqyrtimi nga momenti i blerjes së tij në vitin 1997 deri në momentin e ngritjes së padisë si dhe zhvillimit të këtij gjykimi. Përcaktimi i saktë i faktit të posedimit të pandërprerë të sendit nga pala paditëse, ishte i nevojshëm për t’u verifikuar nga gjykata, duke mbajtur në konsideratë edhe përcaktimet e nenit 307 të Kodit Civil si dhe nenin 308 të po këtij Kodi, në të cilin përcaktohet se posedimi i tanishëm nuk prezumon posedimin e mëparshëm, përveç kur poseduesi ka një titull që përbën bazën e posedimit të tij. Në këtë rast poseduesi prezumohet që të ketë qenë poseduar që nga data e titullit.
Maksima - Kur blerësi (poseduesi) i tokës bujqësore është në dijeni në momentin e lidhjes së kontratës se shitësi nuk është pronar i vetëm i sendit dhe se mungon pëlqimi i bashkëpronarëve të tjerë, ai konsiderohet se është në keqbesim. Për rrjedhojë, edhe nëse veprimi juridik (kontrata) nuk është 'i ndaluar nga ligji' në kuptimin e nenit 168 të Kodit Civil, mungesa e mirëbesimit bën që afati i nevojshëm për fitimin e pronësisë me parashkrim fitues të jetë 20 vjet.
Fjalë kyçe - Parashkrim fitues, shitblerje tokë bujqësore, familje bujqësore, afat parashkrimi, kontratë qiraje, pëlqim i bashkëpronarëve, keqbesim.
Përmbledhje - Paditësja lidhi në vitin 1998 një "kontratë qiraje" 30-vjeçare me të paditurin për një tokë bujqësore 5005 m2. Kontrata përmbante klauzolën se palët kishin likuiduar vlerën dhe se do të lidhnin kontratën përfundimtare të shitjes sapo toka të regjistrohej në hipotekë. Toka ishte pronë e familjes bujqësore me 7 anëtarë, ndërsa kontrata u nënshkrua vetëm nga kryefamiljari, pa pëlqimin e të tjerëve (përfshirë të mitur). Paditësja e posedoi tokën për më shumë se 10 vjet dhe kërkoi njohjen e pronësisë me parashkrim fitues. Gjykata e Rrethit Gjyqësor Durrës pranoi padinë, duke e konsideruar kontratën si shitje të vlefshme për efekt parashkrimi dhe duke njohur pronësinë pas 10 vitesh posedim. Gjykata e Apelit Durrës ndryshoi vendimin dhe rrëzoi padinë. Ajo arsyetoi se kontrata ishte absolutisht e pavlefshme pasi shitësi nuk ishte pronar i vetëm dhe nuk kishte tagra për të shitur pjesët e të tjerëve. Kolegji Civil la në fuqi vendimin e Apelit duke konstatuar se kontrata e qirasë në fakt përbënte shitje (veprim juridik për kalim pronësie). Edhe pse absolutisht e pavlefshme për shkak të mungesës së pëlqimit të bashkëpronarëve - neni 208 KC, ajo mund të shërbente si "titull" për parashkrim fitues, pasi shitja në vetvete nuk ishte veprim "i ndaluar nga ligji". Megjithatë, KCGJL konstatoi se paditësja ishte në keqbesim pasi në kontratë thuhej shprehimisht se i padituri do të sillte "të gjithë pjesëtarët e trungut familjar" për të nënshkruar shitjen përfundimtare. Ky fakt shërben si provë se paditësja e dinte që në fillim se ai nuk ishte pronar i vetëm dhe se mungonte vullneti i bashkëpronarëve të tjerë. Për shkak të keqbesimit, afati për fitimin e pronësisë nuk është 10 vjet (siç pretendoi paditësja), por 20 vjet.
Maksima -1. Kontrata e lidhur midis palëve, e cila në dukje është kontratë qiraje, por që fsheh vullnetin e vërtetë për tjetërsimin e pronës (kontratë e simuluar), përbën një "veprim juridik që ka për qëllim kalimin e pronësisë" në kuptim të nenit 168 të Kodit Civil, nëse vërtetohet se qëllimi i palëve ishte shitblerja dhe çmimi është paguar plotësisht. 2. Mungesa e pëlqimit të të gjithë bashkëpronarëve për tjetërsimin e sendit, apo mungesa e formës noteriale, shkakton pavlefshmëri të veprimit juridik, por nuk e bën atë "veprim të ndaluar nga ligji". 3. Afati i parashkrimit fitues nuk ecën (pezullohet) gjatë kohës që pronari ose një nga bashkëpronarët e sendit është i mitur dhe pa zotësi të plotë për të vepruar. Afati rifillon të ecë vetëm pasi i mituri të ketë fituar zotësinë e plotë për të vepruar.
Fjalët kyçe -Veprim juridik fiktiv/i simuluar, shitblerje tokë bujqësore, tokë bujqësore, familje bujqësore, parashkrim fitues, mungesa e pëlqimit të bashkëpronarëve, i mitur, pezullim i afatit të parashkrimit.
Përmbledhje - Në çështjen objekt gjykimi, paditësi kërkoi njohjen e pronësisë mbi një sipërfaqe toke bujqësore të fituar me parashkrim fitues, bazuar në një kontratë të vitit 1998 të emërtuar "kontratë qiraje", e cila sipas paditësit fshihte një shitblerje të vërtetë. Gjykata e Rrethit Gjyqësor e pranoi padinë, ndërsa Gjykata e Apelit e ndryshoi vendimin duke e rrëzuar atë, me arsyetimin se marrëdhënia ishte qira e mirëfilltë dhe jo shitblerje. Kolegji Civil i Gjykatës së Lartë arriti në konkluzionin se vendimi i Apelit duhet lënë në fuqi, por me një arsyetim të ndryshëm ligjor. Kolegji vlerësoi se kontrata e vitit 1998 duhet interpretuar si veprim juridik i simuluar që kishte për qëllim kalimin e pronësisë, duke plotësuar kështu kushtin e "titullit" sipas nenit 168 të Kodit Civil. Kolegji rrëzoi argumentin e Apelit se ky ishte "veprim i ndaluar nga ligji", duke saktësuar se mungesa e vullnetit të bashkëpronarëve apo ndalimi i përkohshëm i shitjes së tokës (i suprimuar në vitin 1998) nuk pengojnë parashkrimin fitues. Megjithatë, padia u rrëzua për shkak të mosprespektimit të afatit 10-vjeçar të posedimit. Kolegji konstatoi se njëri nga bashkëpronarët, e paditur ishte i mitur (11 vjeç) në kohën e lidhjes së kontratës në vitin 1998. Në zbatim të neneve 171 dhe 308 të Kodit Civil, si dhe nenit 72 të Kodit të Familjes (1982), ecja e afatit të parashkrimit fitues ka qenë e pezulluar derisa i mituri fitoi zotësinë e plotë për të vepruar në vitin 2005. Rrjedhimisht, nga viti 2005 deri në momentin e ngritjes së padisë në vitin 2010, nuk ishte plotësuar afati ligjor 10-vjeçar i nevojshëm për fitimin e pronësisë.
Maksima - Kontrata e shitblerjes për tokën bujqësore të paregjistruar është e vlefshme kur objekti i saj përcaktohet qartë përmes dorëzimit dhe posedimit të blerësit, duke mundësuar fitimin e pronësisë me parashkrim fitues.
Fjalë kyçe - Individualizimi i sendit, kontratë shitblerje, parashkrim fitues, akt i marrjes së tokës në pronësi, posedim, tokë bujqësore
Përmbledhje - Në këtë çështje trajtohet kërkesa e paditësit për t’u njohur si pronar me parashkrim fitues i një sipërfaqeje toke bujqësore prej 5000 m² në Boboshticë, Korçë, bazuar në një kontratë shitblerjeje të vitit 1998 dhe posedimin e pandërprerë që nga ajo kohë. Sipas kontratës, të paditurit, anëtarë të një familjeje bujqësore që kishte përfituar 7668 m² tokë sipas Ligjit Nr. 7501/1991, i shitën paditësit një shtëpi dhe 5000 m² tokë për 400,000 lekë, me kushtin që toka të regjistrohej më vonë. Shtëpia u regjistrua në ZVRPP Korçë, por toka jo, për shkak të mungesës së regjistrimit të zonës në sistemin e ri. Paditësi posedoi dhe kultivoi tokën vazhdimisht që nga 1998. Të paditurit kundërshtuan, duke pretenduar se kontrata nuk kishte objekt të qartë për shkak se mungonin kufizimet e tokës. Gjykata e Rrethit Gjyqësor Korçë, në 2015, pranoi padinë, duke njohur paditësin si pronar me parashkrim fitues, bazuar në kontratën e vlefshme dhe posedimin e pandërprerë, si dhe në një vendim të mëparshëm të formës së prerë të 2014 që vërtetoi dorëzimin e tokës. Gjykata e Apelit Korçë, në 2015, prishi vendimin dhe rrëzoi padinë, duke arsyetuar se kontrata nuk kishte objekt pasi sendi nuk ishte i individualizuar. Kolegji Civil i Gjykatës së Lartë, në 2023, prishi vendimin e Apelit dhe la në fuqi vendimin e shkallës së parë, duke argumentuar se objekti i kontratës (toka 5000 m²) ishte i përcaktueshëm sipas nenit 678 të Kodit Civil, siç provohej nga dorëzimi dhe posedimi i paditësit, dhe se kontrata për një send të ardhshëm (tokë e paregjistruar) ishte e vlefshme sipas nenit 706. KCGJL theksoi se kontrata e shitblerjes për tokën bujqësore të paregjistruar është e vlefshme kur palët e identifikojnë objektin përmes dorëzimit dhe posedimit, duke mundësuar fitimin e pronësisë me parashkrim fitues.
Maksima - Kërkimi i njohjes me parashkrim fitues i një pasurie ndërtesë mbi një truall, i bazuar në vërtetimin e faktit juridik, nuk e bën këtë të fundit një send jashtë qarkullimit civil. 2.Gabimi teknik në përcaktimin e sipërfaqes së truallit apo ndërtesës, i pasqyruar në aktin e veprimit juridik në ndryshim me të dhënat e titullit të pronësisë, nuk cënon mirëbesimin e blerësit që ka kërkuar fitimin e pronësisë me prarashkrim fitues.
Fjalë kyçe - Veprim juridik i pavlefshëm, mirëbesim, parashkrim fitues me titull, vërtetim i faktit juridik.
Përmbledhje - Në këtë çështje, paditësi kërkoi njohjen e pronësisë me parashkrim fitues me titull mbi një pasuri (truall dhe ndërtesë) të blerë përmes një kontrate noteriale në vitin 1995, por që zyra e regjistrimit refuzoi ta regjistronte pasi origjina e shitësit bazohej në një vërtetim fakti juridik. Gjykatat e faktit e rrëzuan padinë, duke arsyetuar se vendimi për vërtetim fakti nuk përbën titull dhe se shitësi nuk mund të kalonte një pronësi që nuk e kishte. Kolegji Civil i Gjykatës së Lartë vendosi prishjen e vendimit të Apelit dhe dërgimin e çështjes për rishqyrtim. Kolegji vlerësoi se gjykatat e faktit kishin dështuar të bënin një hetim të plotë, pasi e kishin fokusuar analizën vetëm te ndërtesa, duke mos i dhënë përgjigje kërkimit për truallin. Sipas Kolegjit, ekzistenca e një ndërtimi nga vërtetimi i faktit nuk e bën truallin një send jashtë qarkullimit civil. Gjithashtu, gjykatat gabuan duke u mjaftuar me shënimet e Zyrës së Regjistrimit mbi mospërputhjet e sipërfaqeve, ndërkohë që verifikimi i këtyre mospërputhjeve kërkon njohuri të posaçme në fushën e topografisë dhe mund të realizohet vetëm nëpërmjet provës me ekspert. Për më tepër, Kolegji udhëzoi që në rigjykim të hetohet dallimi mes një veprimi të pavlefshëm dhe atij të ndaluar, si dhe theksoi se gabimet teknike në sipërfaqen e kontratës nuk e cënojnë mirëbesimin e blerësit, i cili është thelbësor për parashkrimin fitues.
Maksima -Toka bujqësore shtetërore nuk mund të tjetërsohet me shitblerje ose të fitohet me parashkrim fitues, nëse ligjet speciale e përjashtojnë nga qarkullimi civil.
Fjalë kyçe -Tjetërsim prone, parashkrim fitues, pavlefshmëri kontrate, prona shtetërore, tokë bujqësore, akt i marrjes së tokës në pronësi.
Përmbledhje - Në këtë çështje trajtohet kërkesa e paditësit për njohjen si pronar i një sipërfaqeje toke bujqësore prej 530 m² në Radhimë, Vlorë, bazuar në një kontratë shitblerjeje të vitit 2001 dhe parashkrimin fitues, si dhe për regjistrimin e kësaj prone në emër të tij nga të paditurit, Ministria e Financave dhe Ekonomisë dhe Agjencia Shtetërore e Kadastrës, Vlorë. Sipas Aktit të Marrjes së Tokës në Pronësi (AMTP) të vitit 1996, familja shitëse kishte përfituar 1000 m² tokë, por çertifikata e pronësisë e lëshuar në 2001 tregonte një sipërfaqe prej 1530 m², përfshirë 530 m² shtesë të paregjistruar si pronë e saj. Paditësi e bleu këtë sipërfaqe përmes kontratës noteriale dhe u pajis me çertifikatë pronësie, por në 2011, Agjencia Shtetërore e Kadastrës refuzoi azhurnimin e çertifikatës, duke argumentuar se 530 m² ishin tokë shtetërore, jo e shitësve, dhe kërkoi heqjen dorë nga kjo sipërfaqe. Paditësi ngriti padi, duke pretenduar të drejtën e pronësisë përmes kontratës dhe parashkrimin fitues. Gjykata e Rrethit Gjyqësor Vlorë, në 2012, pranoi padinë, duke njohur paditësin si pronar të 1530 m² dhe urdhëroi regjistrimin e pronës. Gjykata e Apelit Vlorë, në 2014, prishi vendimin, duke argumentuar se kontrata për 530 m² ishte e pavlefshme, pasi shitësi nuk zotëronte pronësinë mbi të, dhe toka shtetërore nuk mund të fitohej me parashkrim fitues sipas Ligjit nr. 8053/1995 dhe nenit 170 të Kodit Civil. Kolegji Civil i Gjykatës së Lartë, në 2023, la në fuqi vendimin e Apelit, duke konfirmuar se kontrata e shitblerjes për 530 m² ishte absolutisht e pavlefshme, pasi shitësi nuk kishte të drejtë pronësie, dhe toka bujqësore shtetërore përjashtohej nga tjetërsimi ose fitimi me parashkrim. KCGJL theksoi se toka bujqësore shtetërore nuk mund të tjetërsohet pa procedura ligjore specifike, dhe kontratat që tejkalojnë titullin e vlefshëm të pronësisë janë nul, duke penguar çdo pretendim për pronësi përmes parashkrimit fitues.
Maksima - Për fitimin e pronësisë me parashkrim fitues me titull, është e domosdoshme ekzistenca kumulative e një veprimi juridik që ka për qëllim kalimin e pronësisë dhe që nuk është i ndaluar nga ligji, e mirëbesimit dhe e posedimit 10-vjeçar, ndërsa për parashkrimin fitues pa titull kërkohet vetëm posedimi i qetë dhe i pandërprerë për 20 vjet.
Fjalë kyçe - Posedim i pandërprerë, parashkrim fitues me titull, parashkrim fitues pa titull, veprim juridik që nuk ndalohet nga ligji.
Përmbledhje - Në çështjen objekt gjykimi, paditësit kërkuan njohjen e pronësisë me parashkrim fitues mbi një banesë dhe fshirjen e regjistrimit hipotekor në emër të të paditurit, duke pretenduar se e posedonin pronën pa ndërprerje prej më shumë se 30 vitesh dhe se ekzistonte një akt-marrëveshje e vitit 2010 ku i padituri kishte rënë dakord për kalimin e pronësisë. I padituri prapësoi se ishte pronar i ligjshëm bazuar në një kontratë dhurimi të vitit 1991 dhe se paditësit ishin lejuar të qëndronin aty për shkak të marrëdhënieve familjare. Gjykata e Rrethit Gjyqësor Tiranë e rrëzoi padinë duke e analizuar atë si kërkim për parashkrim fitues me titull dhe duke konkluduar se nuk plotësoheshin kushtet pasi i padituri kishte titull të rregullt, ndërsa Gjykata e Apelit Tiranë e ndryshoi vendimin dhe e pranoi padinë, duke e trajtuar çështjen si parashkrim fitues pa titull dhe duke vlerësuar se plotësohej afati 20-vjeçar. Kolegji Civil i Gjykatës së Lartë vendosi prishjen e vendimit të Apelit dhe kthimin e çështjes për rigjykim, duke arsyetuar se gjykatat e faktit kishin mbajtur qëndrime të ndryshme mbi shkakun ligjor të padisë pa e identifikuar qartë atë nëse ishte me titull apo pa titull. Kolegji theksoi se Gjykata e Apelit nuk e kishte hetuar marrëveshjen e vitit 2010 për të parë nëse ajo përbënte një titull të vlefshëm në kuptim të nenit 168, si dhe nuk kishte analizuar ligjin e zbatueshëm në kohë lidhur me fillimin e llogaritjes së afatit të posedimit për posedimet e nisura para vitit 1994.
Maksima - Një nga cilësitë që duhet të ketë titulli me qëllim që të gjenerojë fitimin e pronësisë nëpërmjet parashkrimit fitues, është që të mos jetë i ndaluar me ligj. Kur në objektin ish-pronë private janë kryer nga shteti apo pronari shpenzime të cilat kapërcejnë masën mbi 50% të vlerës së objektit, objekti mbetet në bashkëpronësi.
Fjalë kyçe- Kontratë privatizimi, shpenzime shtetërore, parashkrim fitues, privatizim, objekt ish-pronë private, veprim juridik i ndaluar me ligj.
Përmbledhje – Në këtë çeshtje, shkaku mbi të cilin mbështet kërkimet e padisë pala paditëse e kundërpaditur, është ai i parashkrimit fitues me titull, mbi bazën e posedimit të pasurisë së paluajtshme objekt gjykimi sipas kontratave respektive të privatizimit të lidhura në datën 3.12.1993. Padia objekt gjykimi rezulton të jetë regjistruar fillimisht si kundërpadi në datën 05.09.2012. Kundërpadia u kthye nga gjykata për shkak të të metave dhe pas shqyrtimit të çështjes nga Gjykata e Apelit Gjirokastër, shqyrtimi i saj rifilloi në datën 20.03.2013. Duke qenë se padia fillestare e palës paditëse u pushua, kundërpadia në fjalë u kthye në padi në proces. Kolegji vlerëson se vendimi nr. 485, datë 09.09.2015 i Gjykatës së Apelit Gjirokastër duhet të lihet në fuqi, si një vendim i bazuar në ligj. KCGJL konkludon se kontratat e privatizimit në favor të paditësve të kundërpaditur kanë qenë veprime juridike të ndaluara nga ligji, për shkak të objektit të tyre (banesat ish-pronë private). Pretendimet e parashtruara në rekurs nga paditësi i kundërpaditur, lidhur me faktin që banesat objekt gjykimi janë rindërtuar nga shteti dhe nuk përfaqësojnë ish-pronë private, janë të lidhura me aspekte provueshmërie, të cilat i janë nënshtruar vlerësimit edhe në gjykimin në apel dhe nuk janë gjetur të mbështetura. Lidhur me pretendimet që i përkasin vlefshmërisë së kontratave të privatizimit dhe bazueshmërisë së padisë së fitimit të pronësisë me parashkrim fitues, KCGJL konkludon se një nga cilësitë që duhet të ketë titulli, me qëllim që të gjenerojë fitimin e pronësisë nëpërmjet parashkrimit fitues, është që të mos jetë i ndaluar me ligj. Kur në objektin ish-pronë private janë kryer nga shteti apo pronari shpenzime të cilat kapërcejnë masën mbi 50% të vlerës së objektit, objekti mbetet në bashkëpronësi, për rrjedhojë paditësit e kundërpaditur dhe e paditura kundërpaditëse kanë fituar të drejtën e bashkëpronësisë mbi pjesën e sendit të paluajtshëm.
Maksima - Fitimi i pronësisë me parashkrim fitues pa titull, nuk gjen zbatim në ato raste kur pronësia mund të fitohet me një mënyrë apo mjet tjetër. Nëse në kohën kur subjektit i ka lindur e drejta për të pretenduar pronësinë mbi sendin, legjislatori ka sanksionuar një mënyrë tjetër fitimi, atëherë pala nuk mund të legjitimohet në kërkimet për fitimin e pronësisë me parashkrim fitues pa titull.
Po ashtu, kërkimi për njohjen apo rivendosjen e një të drejte të shkelur ose të mohuar, duhet të bëhet vetëm prej atij që, sipas ligjit, i përket e drejta e mohuar ose e shkelur prej një të treti (legjitimimi aktiv) dhe vetëm kundër atij, që me faktin ose me veprën e tij mohon ose shkel të drejtën e kërkuesit (legjitimimin pasiv), duke e justifikuar me këtë fakt ose veprim ndërhyrjen e gjykatës për të ndalur ose për të zhdukur dëmin e rrjedhur nga veprimi i të tretit (legitimatio ad causam).
Fjalë kyçe - Parashkrim fitues pa titull, legjitimitet aktiv, fitimi i pronësisë
Përmbledhje - Nga shqyrtimi i çështjes ka rezultuar se kërkimet e padisë janë të natyrës juridike të njohjes dhe fitimit të së drejtës së pronësisë, bazuar në institutin e parashkrimit fitues. Gjykata e Rrethit Gjyqësor Korçë ka kanalizuar pretendimet e palës paditëse në kuadër të parashkrimit fitues pa titull, duke konkluduar me vendimmarrjen e saj rrëzimin e padisë si të pa mbështetur në prova. Ndërkohë Gjykata e Apelit Korçë ka disponuar ndryshimin e vendimit të gjykatës së shkallës së parë, duke vlerësuar se plotësohen kushtet e fitimit të pronësisë me parashkrim fitues pa titull, lidhur me banesën dhe sipërfaqen e tokës nën banesë, në pasurinë e paluajtshme në Korçë. Kolegji vlerëson se nga Gjykata e Apelit Korçë nuk janë analizuar në mënyrën e duhur elementët e sanksionuara nga legjislacioni si kritere sine qua non për fitimin e pronësisë me parashkrim fitues pa titull. Situata faktike e pranuar nga dy gjykatat më të ulëta, referon në periudha të ndryshme kohore, kur kanë qenë në fuqi legjislacione të ndryshme lidhur me regjimin juridik të pronës dhe tokës. Lidhur me pasurinë e llojit truall evidentohet se në kohën kur pretendohet se ka filluar posedimi fillimisht nga trashëgimlënësit e paditësve, kjo pasuri nuk mund të ishte objekt i disponimit për shitje dhe blerje. Në vijim të analizës si më sipër dhe të faktit që bëhet fjalë për dy pasuri të paluajtshme, të cilat në ecurinë e ndryshimeve legjislative i janë nënshtruar regjimeve të ndryshme, Kolegji vlerëson se është e rëndësishme të përcaktohet në mënyrë të saktë koha se kur i ka lindur palës paditëse e drejta për pretenduar pronësinë mbi këto pasuri. Kolegji çmon se, fitimi i pronësisë me parashkrim fitues pa titull, përfaqëson një nga mënyrat primare të fitimit të pronësisë, e cila nuk gjen zbatim në ato raste kur pronësia mund të fitohet me një mënyrë apo mjet tjetër. Përcaktimi i saktë nga ana e gjykatës së apelit i momentit të lindjes së të drejtë për të pretenduar pronësinë, do të kishte mundësuar në arritjen e një përfundimi të drejtë në lidhje me zbatimin ose jo të institutit të parashkrimit fitues pa titull, si dhe fillimin e veprimit dhe ecjes së afatit të posedimit. Po ashtu, KCGJL vlerëson se, me qëllim që të justifikohet kërkimi për njohjen apo rivendosjen e një të drejte të shkelur ose të mohuar, duhet të bëhet vetëm prej atij që, sipas ligjit, i përket e drejta e mohuar ose e shkelur prej një të treti (legjitimimi aktiv) dhe vetëm kundër atij, që me faktin ose me veprën e tij mohon ose shkel të drejtën e kërkuesit (legjitimimin pasiv), duke e justifikuar me këtë fakt ose veprim ndërhyrjen e gjykatës për të ndalur ose për të zhdukur dëmin e rrjedhur nga veprimi i të tretit (legitimatio ad causam). Përcaktimi i legjitimitetit duhet të bëhet mbi bazën e të drejtës materiale dhe mungesa e tij e bën pretendimin e pathemeltë e për pasojë të papranueshëm për gjykatën.
Maksima - Fitimi i pronësisë me parashkrim fitues pa titull kërkon verifikim të plotë të gjendjes faktike dhe juridike të pasurisë, përfshirë zërin kadastral dhe ndryshimet e mundshme në destinacion, për të përcaktuar nëse prona është e tjetërsueshme, nëse ka humbur karakterin e vetë publik dhe nëse është vërtetuar posedimi i pandërprerë për 20 vjet.
Fjalë kyçe - Parashkrim fitues pa titull, zëri kadastral, pronë e paluajtshme publike, posedim i pandërprerë, tjetërsim prone
Përmbledhje - Shoqëria paditëse kërkoi në padi njohjen e pronësisë me parashkrim fitues pa titull mbi një pasuri të paluajtshme të regjistruar si “përrua” në Korçë, të cilën pretendonte se e posedonte për më shumë se 20 vjet. Gjykata e Rrethit Gjyqësor Korçë pranoi padinë, duke njohur pronësinë për 8,080 m² bazuar në aktin e ekspertimit, i cili vërtetoi se përroi ishte zhvendosur 600 metra në jug dhe prona nuk kishte funksion publik. Gjykata e Apelit Korçë rrëzoi vendimin, duke argumentuar se prona, e regjistruar si “përrua”, është pasuri publike e patjetërsueshme dhe se afati 20-vjeçar i posedimit nuk ishte plotësuar për shkak të regjistrimeve shtetërore në vitet 1997 dhe 2001, të cilat ndërprisnin parashkrimin. KCGJL prishi vendimin e Apelit dhe e ktheu çështjen për rigjykim, duke konstatuar shkelje procedurale dhe ligjore. Kolegji theksoi se fitimi i pronësisë me parashkrim fitues pa titull sipas nenit 169 të KC për pasurinë e regjistruar si “përrua” kërkon verifikim të saktë të gjendjes faktike dhe juridike përmes dokumentacionit kadastral dhe riekspertimit nga ekspertë të licencuar, për të konfirmuar nëse prona ka humbur karakterin publik për shkak të zhvendosjes së shtratit të përroit dhe nëse posedimi i pandërprerë për 20 vjet është vërtetuar, duke shmangur vendimmarrjen bazuar në prova të pavlefshme ose kontradikta në zërin kadastral.
Maksima - Fitimi i pronësisë me parashkrim fitues me titull nuk kërkon domosdoshmërisht një kontratë noteriale për kalimin e pronësisë, por ekzistencën e një veprimi juridik të dokumentuar minimalisht me shkresë të thjeshtë, si formularët e privatizimit, të cilët shprehin vullnetin e palëve për transferimin e pronësisë.
Fjalë kyçe - Privatizim banese shtetërore, veprim juridik, posedim në mirëbesim, parashkrim fitues
Përmbledhje - Paditësit kanë kërkuar njohjen e pronësisë mbi një apartamentent të ndodhur në qytetin e Durrësit, dhe pajisjen me çertifikatë pronësie. Ata pretenduan se babai i tyre, si qiramarrës, kishte filluar procesin e privatizimit sipas Ligjit nr. 7652/1992, duke paguar tarifën e privatizimit, por nuk e kishte përfunduar për shkak të gjendjes shëndetësore dhe vdekjes në 2003. Paditësit posedonin apartamentin me mirëbesim që nga viti 1987, duke kërkuar njohjen e pronësisë përmes parashkrimit fitues me titull. Gjykata e Rrethit Gjyqësor Durrës pranoi pjesërisht padinë, duke njohur pronësinë bazuar në posedimin e pandërprerë dhe pagesën e tarifës, por rrëzoi kërkesën për çertifikatë pronësie si të parakohshme. Gjykata vlerësoi se veprimi juridik për privatizim ekzistonte, i dokumentuar nga procesverbali i Entit të Banesave dhe lista emërore, pavarësisht mungesës së kontratës noteriale. Gjykata e Apelit Durrës prishi vendimin, duke rrëzuar padinë për njohjen e pronësisë, me arsyetimin se mungesa e një shkrese të thjeshtë për veprimin juridik e bënte të paplotësuar kushtin e parashkrimit fitues me titull të parashikuar në nenin 168 të KC, duke refuzuar të pranonte veprimet konkludente. KCGJL prishi vendimin e Apelit dhe e ktheu çështjen për rigjykim, duke konstatuar keqinterpretim të nenit 168 të KC. Kolegji thekson se veprimi juridik për kalimin e pronësisë nuk kërkon formë noteriale për parashkrimin fitues, por mund të provohet me dokumente administrative si formularët e privatizimit (nr. 2 dhe 3) dhe mandati i pagesës, të cilët shprehin vullnetin e palëve. Gjykata e Apelit nuk vlerësoi këto prova, duke shkelur nenin 14 të Kodit të Procedurës Civile. Kolegji udhëzoi rigjykimin se gjykatat duhet të kryejnë një hetim të plotë të provave administrative, si mandatet e pagesës dhe dokumentet e Entit të Banesave, për të vërtetuar ekzistencën e këtij veprimi, duke shmangur rrëzimin e padisë për mungesë forme solemne, kur provat tregojnë posedim të pandërprerë me mirëbesim për më shumë se 10 vjet.
Maksima - Posedimi i pasurisë të fituar me trashëgimi, që vjen nga një posedues i mëparshëm, konsiderohet se është një posedim i pandërprerë duke filluar nga koha e nisjes së posedimit nga transferuesi i të drejtës deri te poseduesi aktual. Për rrjedhojë ai përbën një bazë të ligjshme për kërkimin e njohjen e pronësisë me parashkrim fitues, në rast se pasuria e paluajtshme është e lirë në qarkullimin civil dhe tjetërsimi i saj nuk rregullohet me ligje të veçanta.
Fjalë kyçe - Parashkrim fitues pa titull, fitimi i pronësisë, posedimi i fituar me trashëgimi, posedim i pandërprerë, koha e nisjes së posedimit, pasuria e lirë në qarkullimin civil.
Përmbledhje - Paditësit kanë ngritur padi për njohjen e pronësisë mbi një sipërfaqe trualli prej 590 m², me pretendimin se e kanë fituar këtë pasuri nëpërmjet parashkrimit fitues pa titull. Gjykata e rrethit gjyqësor ka vendosur rrëzimin e padisë, me arsyetimin se nuk rezulton të ishte plotësuar afati 20 vjeçar i posedimit të qetë dhe të pandërprerë, si kusht i kërkuar nga neni 169 i KC për fitimin e pronësisë. Posedimi i paditësit si trashëgimtar i trashëgimlënësit që kishte filluar pas vdekjes së trashgimlënësit në vitin 2011 dhe deri në kohën e ngritjes së padisë, nuk ishte plotësuar afati 20 vjeçar i posedimit të tij. Gjykata ka arsyetuar se paditësat janë pronarë të truallit nën objekt dhe prej tyre nuk mund të kërkohet fitimi i pronësisë me bashkim dhe përzierje për truallin në funksion të ndërtesës, ndërkohë që nuk mund të qëndrojë as fitimi i pronësisë me parashkrim fitues me titull, pasi në kuptim të nenit 168 të KC, nuk u pretendua prej palës paditëse ekzistenca e ndonjë veprimi juridik me qëllim kalimin e pronësisë për truallin. Gjykata e apelit la në fuqi vendimin e gjykatës së shkallës së parë, duke shtuar se paditësja nuk ka legjitimitetin aktiv në ngritjen e padisë. KCGJL vlerëson të gabuar arsyetimin e gjykatave të faktit lidhur me mosplotësimin e kushtit “posedim i qetë e i pandërprerë”. Posedimi i fituar me trashëgimi ose me veprim juridik nuk konsiderohet mënyrë primare e fitimit të posedimit, por e prejardhur. Në këtë rast ky posedim konsiderohet se është i pandërprerë, duke filluar nga koha e nisjes së posedimit nga transferuesi i të drejtës deri te poseduesi aktual. Duke marrë për bazë periudhën e posedimit për trashgimlënësin dhe më pas për trashëgimtarin rezulton se është plotësuar afati 20 vjeçar i posedimit të pandërprerë. Pavarësisht kësaj, kolegji arriti në konkluzionin se objekt i fitimit të pronësisë me këto institute të të drejtës janë pasuritë e paluajtshme të lira në qarkullimin civil, tjetërsimi i të cilave nuk rregullohet me ligje të veçanta, ku përfshihen si pasuritë pronë private ashtu edhe ato shtetërore të cilat nuk janë të patjetërsueshme. Në përfundim KCGJL arriti në përfundimin se vendimet e gjykatave të faktit janë të drejta dhe të bazuara në ligj dhe vendosi lënien në fuqi të vendimit të gjykatës së apelit.
Maksima - Regjistrimi i pasurisë përbën kushtin procedurial të legjitimimit procedurial pasiv të palës së paditur, pasi fitimi i pronësisë në kushtet e parashkrimit fitues mund e duhet t’i kundrejtohet vetëm palës që figuron si pronare e pasurisë sipas të dhënave të paraqitura në ish zyrën e rregjistrimit aktualisht ASHK.
Fjalë kyçe - Fitimi i pronësisë, legjitimitet procedurial, parashkrim fitues, kontratë shitje
Përmbledhje - Në rastin objekt gjykimi evidentohet se pala paditëse kërkon të njohë të drejtën e pronësisë në kushtet e fitimit të pronësisë me parashkrim fitues me titull mbi një sipërfaqje prej 2140 m2, që ai pretendon se e ka blerë nëpërmjet veprimit juridik të shitjes së datës 12.05.1998 dhe e ka poseduar qetësisht për më shumë se 10 vjet. Sipas tij, megjithëse palët e kanë titulluar kontratë qiraje, nga përmbajtja e saj vërtetohet se ato kanë patur si qëllim shitblerjen e sipërfaqes së tokës pasi kanë pranuar se çmimi i kontratës së qirasë është edhe çmimi përfundimtar i shitjes. Palët kanë deklaruar gjithashtu se këtë kontratë e konsiderojnë edhe si kontratë shitje me detyrimin që, sapo të fillojë zbatimi i ligjit të shitblerjes së tokës bujqësore për këtë zonë, të përpilonin aktin noterial të shitjes pa asnjë pagesë tjetër nga qiramarrësi, sepse vlera e sipërme e paguar prej tij si qira 30 vjeçare, është në fakt vlefta e plotë e shitjes së kësaj sipërfaqe toke. Pala paditëse ka thirrur si të paditur në gjykim të gjithë bashkëpronarët e pasurisë së pretenduar si të blerë prej tij, të cilët e kishin fituar pronësinë mbi këtë tokë me aktin e marrjes së tokës të 1993, akt ky i referuar edhe në përmbajtjen e veprimit juridik kontratë e datës 12.05.1998. Të dyja gjykatat e faktit kanë rrëzuar padinë me të njëjtën arsyetim pasi; së pari kontrata ku paditësi bazon pretendimin e tij nuk përbën një veprim juridik për kalimin e pronësisë në kuptim të nenit 168 të KC, por një kontratë qiraje dhe së dyti, sipas gjykatave të faktit prona që pretendon dhe ka zënë paditësi jo vetëm që nuk ka asnjë lidhje me pronën e dhënë me qira sipas kontratës, por figurojnë pronarë të ndryshëm të këtyre pronave. KCGJL vlerëson se të gabuar konkluzionin e gjykatave të faktit për rëzimin e padisë ndër të tjera për faktin se prona e pretenduar për t’u fituar me parashkrim fitues nuk është e regjistruar në emër të të paditurve që i kundrejtohet padia, por të shtetases R. që nuk është thirrur si e paditur në gjykim. Ky qëndrim i gjykatave të faktit evendenton se padia ka të meta të karakterit procedurial në kuadër të ndërtimit të ndërgjyqësisë pasive në kundërshtim me kushtet e parashikuara nga neni 168 e 170 të KC, të meta këto që tregojnë se padia nuk mund të ngrihet. Kjo situatë pengon shqyrtimin në themel të pretendimeve të tjera të ngritura në padi lidhur me natyrën e veprimit juridik, ku paditësi bazon të drejtën e tij subjektive që kërkon ta njohë në gjykim.
Maksima - Vlerësimi për kërkimin e fitimit të pronësisë me parashkrim fitues pa titull, duhet bërë në mënyrë të tillë që elementët që formësojnë këtë institut si mënyrë origjinale e fitimit të pronësisë, të jenë e pavarura nga pretendimet për titull të subjektit për pronësinë mbi atë send më parë dhe të pavarura nga çdo e drejtë reale tjetër apo detyrimi që rëndonte më parë mbi të. Po ashtu ky vlerësim duhet mbështetur në analizën juridike të të gjithë dokumentacionit të administruar, në raport me gjendjen e posedimit dhe ndryshimet e mundshme të ndodhura në zërin kadastral të kësaj pasurie ndër vite.
Fjalë kyçe – Parashkrim fitues pa titull, posedim i sendit, titull pronesie e trashëguar, ndryshimet në zërin kadastral
Përmbledhje – Në këtë çeshtje paditësja është trashëgimtare ligjore e radhës së parë, bashkë vëllanë e saj dhe duke dashur të rregullojë situatën juridike të pronës, ka konstatuar se shtëpia edhe pse ka qenë në pronësi të të atit si dhe të paraardhësve të tyre, nuk figuronte e regjistruar në ZVRPP Bilisht. Nga vërtetimi lëshuar nga ZVRPP, rezulton se “pasuria - truall” me sip. totale 291 m², nga të cilat 11 m² janë ndërtesë e regjistruar në libër ngastrash, figurojnë të regjistruara me pronar shtetin. Paditësja ka parashtruar se sipas vërtetimit nga dokumentacioni arkivor kadastral për qytetin i vitit 1948, rezulton se në emër të paraardhësit, figuron e regjistruar në listën e pronësisë, sipërfaqja 270 m². Përsa i përket posedimit të qetë dhe të pandërprerë, prona është mbajtur nga pronarët, fakt që provohet me librezë pagimi uji si dhe vërtetimi i sh.a. Ujësjellës Kanalizime Bilisht. KCGJL rithekson se nëse padia është ngritur sipas nenit 169 të KC, në gjykim duhet të vërtetohen në mënyrë të njëkohshme elementët që formësojnë parashkrimin fitues pa titull, si mënyrë origjinale e fitimit të pronësisë, që do të thotë të pavarur nga titulli i subjektit që kishte pronësinë mbi atë send më parë dhe të pavarur nga çdo e drejtë reale tjetër apo detyrimi që rëndonte më parë mbi të. Kolegji konstaton gjykatat se në lidhje me të njëjtat rrethana kanë arritur në konkluzione krejtësisht të kundërta nga njëra tjetra. Kështu gjykata e shkallës së parë ka rrëzuar padinë se nuk provohet posedimi i qetë dhe i pandërprerë mbi 20 vjet; nuk vërtetohet të ketë një ndërtesë në sipërfaqen e truallit objekt gjykimi; ekziston një mënyrë tjetër e fitimit të pronësië dhe paditësat duhet t’a blejnë pronën nga shteti sipas akteve nënligjore përkatëse, në kushtet kur prona e pretenduar ka ekzistuar para vitit 1991. Nga ana tjetër gjykata e apelit ka konkluduar se vendimi i gjykatës së rrethit duhet të ndryshohet duke u vendosur pranimi i kërkesëpadisë njohjen e paditëses bashkëpronare me parashkrim fitues pa titull i pasurive. Kolegji vlerëson se nga ana e Gjykatës së Apelit Korçë, nuk është hetuar nëse sipërfaqja e përshkruar në dokumentin arkivor kadastral është e njëjtë me atë të pretenduar në posedim nga pala paditëse, duke pasqyruar këtë pasuri dhe ndryshimet përkatëse në hartë ndër vite, për të dy këto pasuri. Për këto arsye shqyrtimi i çështjes konkrete do të duhet të vijojë nga Gjykata e Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm.
Maksima- Tjetërsimi i sendeve në bashkëpronësi të familjes bujqësore kryhet nga të gjithë bashkëpronarët, përndryshe veprimet juridike të shitjes i klasifilkon të paditurit/blerës si posedues pa titull, duke e shtyrë afatet e parashkrimit fitues në 20 vjet.
Fjalë kyçe -Parashkrim fitues, posedues jo-pronar, bashkëpronësi e familjes bujqësore, afat parashkrimi, kalim pronësie me shkresë të thjeshtë
Përmbledhje- Në çështjen objekt gjykimi paditësit kërkojnë fitimin e pronësisë me parashkrim fitues me titull sipas nenit 168 të Kodit Civil, duke pretenduar se është realizuar veprimi juridik i kalimit të pronësisë me shkresë të thjeshtë dhe më pas me deklaratë noteriale, ku të paditurit në cilësinë e shitësit dhe paditësi në cilësinë e blerësit deklarojnë se është shitur sipërfaqja e pronës 4000 m2, kundrejt pagesës së çmimit jashtë zyrës noteriale. Më pas të paditurit i kanë shitur paditësit dhe pjesën prej 600 m2 të mbetur. Veprimi është bërë me shkresë të thjeshtë të nënshkruar nga palët. Këtë pronë paditësi e ka blerë për veten dhe për vëllain, ndërhyrës kryesor në këtë proces. Duke pretenduar se plotësohen kriteret e nenit 168 të KC, ata kanë kërkuar të njihen pronarë me anë të parashkrimit fitues me titull. Gjykatat e faktit kanë konkluduar se plotësohen kriteret ligjore dhe padia është pranuar si e bazuar në ligj. KCGJL vlerëson se në rastin konkret merr rëndësi rregullimi ligjor mbi bashkëpronësinë midis anëtarëve të familjes bujqësore sanksionuar në nenet 222 e vijues të KC. Veprimi juridik i shitjes është kryer vetëm nga një prej bashkëpronarëve, gjë që bie ndesh me nenin 208 të KC sipas të cilit tjetërsimi i sendeve në bashkëpronësi kryhet nga të gjithë bashkëpronarët. Megjithëse është një veprim absolutisht i pavlefshëm, ai nuk është i ndaluar nga ligji dhe mund të përbëjë shkak për fitimin e pronësisë me parashkrim fitues me titull, kur plotësohen kushtet e tjera ligjore. Ndryshe nga sa arsyetojnë gjykatat e faktit, bëhet fjalë për të njëjtën sipërfaqe prone e cila pretendohet se është në pronësi të rekursueses dhe nga verifikimet e gjykatës ka rezultuar që të paditurit e mbanin pa asnjë titull, si rrjedhojë gjykata ka detyruar të paditurit e atij gjykimi të kthejnë dhe dorëzojnë këtë pasuri. Rekursuesja pjesën e saj të pronësisë, që është ndarë vullnetarisht sipas kontratës së pjesëtimit, e ka kërkuar gjyqësisht dhe e ka fituar me vendim të formës së prerë, vendim i cili, pavarësisht pretendimeve të paditësve për parregullsi apo pavlefshmëri të njoftimeve, ka efekte të plota juridike përderisa nuk është rishikuar apo ndryshuar. Për rrjedhojë, kohëzgjatja e posedimit si kusht i fitimit të pronësisë me parashkrim fitues me titull sipas Kodit Civil nuk është 10 vjet, por 20 vjet, pasi pala e paditur për pjesën takuese, të pjesëtuar e regjistruar sipas ligjit, nuk ka kryer veprime juridike për kalimin e pronësisë dhe nuk plotësohen kriteret e nenit 168 për fitimin e pronës me parashkrim fitues me titull. Për rrjedhojë, ky Kolegj vlerëson se vendimi i Gjykatës së Apelit Durrës nuk është marrë në zbatim të drejtë të ligjit procedural dhe material dhe vendosi prishjen e tij dhe dërgimin e çështjes për rishqyrtim në Gjykatën e Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm me tjetër trup gjykues.
1. Abonohu në buletinin informativ elektronik
Abonohu në buletinin informativ elektronik, duke plotësuar formularin në linkun https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/buletini dhe njihu me përmbajtjen e tyre në linkun https://www.gjykataelarte.gov.al/sq/lajme/buletini
2. Njihu me jurisprudencën në JUDIX
Abonohu në JUDIX për t`u njohur me jurisprudencën e përzgjedhur të Gjykatës së Lartë, duke plotësuar të dhënat në linkun: https://judix.gjykataelarte.gov.al/
Kontakto:
Tel.: +355 4 2257304;
Fax: +355 (4) 228837;
Email: supremecourt@gjykataelarte.gov.al;
Adresa postare: Rruga: "Ibrahim Rugova", nr. 20, 1001, Tiranë, Shqipëri.